Çinko Tutya (Çinko Anot)

Saf çinko kendi kendine fazla korozyona uğrar ve aktif kalmaz; bu yüzden çinko anotlar alüminyum ve kadmiyum katkılı Zn-Al-Cd alaşımından dökülür. Bu katkılar alaşımın demire karşı toleransını artırır.

ABD askeri standardı MIL-DTL-18001 ve DNV-RP-B401 aynı sınırları verir: demir ve bakır %0,005'in, kurşun %0,006'nın altında; kadmiyum en fazla %0,07, alüminyum %0,1–0,5 aralığında. Bu sınırlar önemlidir, çünkü özellikle demir ve bakır fazlası anodu pasifleştirip çalışmaz hâle getirebilir.

DNV-RP-B401 muhafazakâr tasarım değeri olarak deniz suyunda çinko için 780 Ah/kg kapasite ve Ag/AgCl referans elektroduna göre −1,00 V potansiyel kullanır; ABS rehberinin pratik değeri −1,03 V'tur. Kendi dökümhanemizde dökülen her parti analiz edilir; çinko tutyalarımız LR ve CCS tip onaylıdır.

Çinko tutya deniz suyu ve deniz tabanı çamuru için uygundur. Tatlı suda üzeri beyazımsı bir oksit tabakasıyla kaplanıp pasifleşir; az tuzlu (acı) sularda da aynı sorun görülebilir. Nehir ağızları gibi az tuzlu sularda alüminyum tutya, tatlı suda magnezyum tutya daha uygundur; üç alaşımı tutya rehberimizde karşılaştırdık.

Gemide çinko tutya gövdeye, dümenin iki yanına, kinistin sandıklarının içine, balast tanklarına, pervane ve şaft bileziklerine ve kondenser ile eşanjörlerin deniz suyu tarafına takılır. Gövdede birkaç büyük parça yerine eşit dağıtılmış çok sayıda küçük parça daha verimli koruma sağlar; pervanenin hemen önündeki bölgeye ise hiç konmaz.

Parlama noktası 60 °C'nin altında yük taşıyan tankerlerde, kargo tankına bitişik balast tanklarındaki alüminyum anotların düşme enerjisi 275 J ile sınırlıdır; bu düşme enerjisi sınırı çinko için geçerli değildir. Büyük ve havuz aralığı uzun gemilerin dış gövdesinde I.C.C.P. sistemi de bir seçenektir; balast tanklarında ise yalnızca galvanik anotlarla koruma yapılır.

Çinko tutya, içine dökülmüş çelik bir taşıyıcı (demir) ile gelir. Kaynaklı tiplerde bu demir yapıya kaynatılır, cıvatalı tiplerde saplamalara bağlanır; çakma saplamaya izin verilmez. Kaynak dışındaki bağlantılarda anot ile gövde arasındaki elektriksel temas düşük dirençli olmalı ve anodun ömrü boyunca öyle kalmalıdır.

Anodun çalışan yüzeyi boyanmaz: boya onu yalıtır ve korumayı durdurur. Gövde boyanırken anotlar korunmalı, üzerlerine bulaşan boya temizlenmelidir; askeri standartlara göre dökülenlerin yüzünde bu yüzden "DO NOT PAINT" yazısı bulunur.

Çinko tutya yaklaşık yarısı tükendiğinde değiştirilir. Havuzlamada kalan kısmın bir sonraki havuzlamaya kadar yetip yetmeyeceği kontrol edilir; yetmeyecekse yenisi takılır. Değişimde aynı alaşım ve tipte anot kullanılmalıdır, çünkü sistemin tasarımı anot malzemesine göre yapılır.